Otyłość — jak z nią walczyć? Jakie metody są najskuteczniejsze?

Z artykułu dowiesz się:

  • Jak podejść psychologicznie do problemu.
  • Czy obniżenie węglowodanów w diecie ma sens.
  • Jak medykamenty mogą wspomóc odchudzanie.

Każdy z nas wie, czym jest otyłość. Ale nie każdy zdaje sobie sprawę, że WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) zakwalifikowało ją jako najczęstszą chorobę metaboliczną na świecie. Otyłość zalicza się także do grupy kilku najpopularniejszych chorób cywilizacyjnych współczesnych czasów. Jest to też bezpośrednia przyczyna narodzin tak wielu metod walki z nadwagą.

W tym artykule przyglądamy się najbardziej znanym sposobom na odchudzanie i sprawdzamy, jaka jest ich skuteczność.

SPIS TREŚCI:
1. Obniżenie ilości węglowodanów w diecie
2. Współczesne plany żywieniowe z deficytem kalorii
3. Bardziej intensywna aktywność fizyczna
4. Odchudzanie za pomocą medykamentów
5. Ingerencje chirurgiczne
6. Psychologiczne podejście do problemu

Plan dietetyczny i treningowy online

Marzysz o idealnej sylwetce, ale nie wiesz, od czego zacząć? Oszczędź sobie czas na poszukiwanie idealnego rozwiązania i skorzystaj z pomocy dyplomowanych specjalistów z Just be FIT. Stworzą dla ciebie indywidualny plan treningowy i żywieniowy, co pozwoli ci o wiele szybciej osiągnąć wymarzony cel.

1. Obniżenie ilości węglowodanów w diecie

Diety niskowęglowodanowe zdobyły popularność w latach 70. i do dzisiaj cieszą się sporym zainteresowaniem ludzi, którzy poszukują skutecznego sposobu na walkę z nadwagą. Jak sama nazwa wskazuje, ten typ żywienia obniża ilość węglowodanów w posiłkach. Mają stanowić maksymalnie 25% dziennego zapotrzebowania na kalorie. Dlaczego akurat tyle? Wedle badań jest to minimalna ilość, której organizm potrzebuje do sprawnego funkcjonowania.

W przeciągu lat pojawiło się wiele diet tego typu. Na pewno obiły ci się o uszy te nazwy:

  • dieta Atkinsa,
  • dieta Kwaśniewskiego,
  • dieta Dukana,
  • dieta paleo,
  • dieta keto (ketogeniczna)
  • dieta drapieżcy (nazwa wynika z tego, że jest oparta niemal na samym mięsie).

Wiele badań wskazuje, że niższa ilość węglowodanów w diecie skutkuje efektywną i efektowną (szybką) utratą wagi. Jednak kiedy naukowcy porównali ten typ żywienia z innymi okazało się, że przynosi podobne wyniki, co tradycyjny deficyt kaloryczny. Poza tym istnieje ryzyko, że drastyczna zmiana diety (szczególnie, jeśli jest źle dobrana) negatywnie wpłynie na twój stan zdrowia. Niekiedy przynosi więcej szkody niż pożytku.

2. Współczesne plany żywieniowe z deficytem kalorii

Do najpopularniejszych i ogólnie uznanych za skuteczne diet należy jadłospis, który utrzymuje pacjenta w ujemnym bilansie kalorycznym. Człowiek nie zmienia diametralnie sposobu odżywiania, tylko je mniej. Wciąż jednak zachowuje pełny bilans składników niezbędnych do zdrowego funkcjonowania, czyli makro i mikroelementów. Dzięki temu ma pewność, że nie doświadczy żadnych skutków ubocznych, które zdarzają się w przypadku niestandardowych diet.

Plan żywieniowy z deficytem kalorii działa tak, by pacjent stopniowo redukował masę ciała. Bez drastycznych zmian, ponieważ badania wykazują, że najskuteczniejsze jest regularne i nienagłe odchudzanie. Najlepsze i długotrwałe wyniki osiągniesz, jeśli chudniesz około 0,5-1 kg tygodniowo, czyli do 4 kg w miesiącu. Ponadto pożywienie powinno być bogate w błonnik, a także pozbawione produktów, które posiadają wysoki indeks glikemiczny.

3. Bardziej intensywna aktywność fizyczna

Odchudzasz się naprawdę skuteczne wtedy, gdy połączysz odpowiednią dietę z wysiłkiem fizycznym. Dlatego leczenie otyłości nierozerwalnie wiąże się z planem treningowym, który ustalisz ze specjalistą. Dlaczego warto skorzystać z profesjonalnej pomocy? Ponieważ jeśli cierpisz na nadwagę, nie możesz nagle przeciążyć organizmu trudnymi ćwiczeniami. Z pomocą trenera ustalisz aktywność tak, by nie obciążała układu szkieletowo-mięśniowego.

Najprostszymi rozwiązaniami w leczeniu otyłości są:

  • spacery,
  • pływanie i ćwiczenia w wodzie,
  • trening statyczny (np. joga).

Wszystkie są bardzo skuteczne i bezpieczne dla początkującego.

Oczywiście z biegiem czasu zwiększasz trudność treningu. Rozpoczynasz od prostych ćwiczeń i nie przekraczasz dobowego wydatku kalorycznego na poziomie 200 kcal. Gdy nabierzesz wprawy, dokładasz nowe ćwiczenia i podnosisz intensywność.

Zwróć także uwagę na VO2 max, czyli maksymalny pułap tlenowy. Na początku przygody z aktywnością fizyczną nie przekraczaj 70%. Treningi nie powinni odbywać się zbyt często. Na start wystarczy 2-3 razy w tygodniu.

Pamiętaj, że wedle badań ćwiczące osoby otyłe zrzucają wagę dużo efektywniej, niż te będące tylko na diecie. Aktywność fizyczna jest twoim sprzymierzeńcem!

4. Odchudzanie za pomocą medykamentów

W niektórych przypadkach dieta i trening nie przynoszą efektu. Wtedy często w grę wchodzi leczenie farmakologiczne, które pomaga przede wszystkim osobom z chorobami współistniejącymi. Jeśli ktoś cierpi na nadciśnienie lub ma zaburzoną gospodarkę węglowodanową (albo lipidową), zbyt dużo ryzykuje treningiem, a dieta mu nie pomoże. Dlatego nieraz ostatnią deską ratunku są leki.

Ich historia jest stosunkowo młoda, ale zdążyły kilkukrotnie zagrozić ludzkiemu zdrowiu. Pierwszy lek pojawił się w latach 50. XX wieku, kiedy to Stany Zjednoczone zgodziły się na stosowanie dezoksyefedryny.

Jeśli chodzi o Europę, w 1999 r. pojawiła się sibutramina. Pozostała w obiegu przez ponad 10 lat, ale w końcu firmy ją wycofały. Dlaczego? Ponieważ naukowcy udowodnili, że ta substancja zwiększa ryzyko zawału serca oraz udaru mózgu. Z innych niebezpiecznych skutków ubocznych wymieniali wzrost ciśnienia tętniczego oraz zawroty głowy.

Kolejnym lekiem z niechlubną historią okazał się rimonabant. Utrzymał się na rynku tylko przez dwa lata, ponieważ szybko zdradził się negatywnym działaniem. Prowadził do zaburzeń depresyjnych i pogłębiał uczucie lęku.

Dziś osoba, która choruje na otyłość, ma do wyboru dwa leki:

  • Orlistat oraz
  • Mysimba.

Działanie Orlistatu jest proste. Lek hamuje wchłanianie około 30% tłuszczu, który spożywasz w posiłkach. Jednak problem polega na tym, że wywołuje biegunki tłuszczowe oraz prowadzi do niedoboru witamin, które rozpuszczają się w tłuszczach.

Z drugiej strony stoi Mysimba. Lek ten reguluje uczucie głodu i sytości, czyli po prostu zmniejsza apetyt. Wedle badań ma również dodatkowe zalety. Naukowcy pod przewodnictwem M. Olszanieckiej-Glinianowicz stwierdzili, że Mysimba poprawia insulinowrażliwość. Ponadto powoduje spadek ilości trójglicerydów oraz zwiększa poziom dobrego cholesterolu.

5. Ingerencje chirurgiczne

Pierwsze próby leczenia otyłości za pomocą skalpela pojawiły się na przełomie lat 50. i 60. Najpierw były to różne sposoby zespolenia jelit, które sprawiały, że trawienie i wchłanianie zmniejszały się. Operacje przynosiły efekty, ale wiązały się z licznymi skutkami ubocznymi, więc lekarze musieli poszukać innego sposobu.

Pojawił się w latach 60 i polegał na podziale żołądka. Była to operacja bardzo restrykcyjna i często niebezpieczna.

Dopiero w latach 80. nadeszła pierwsza mniej inwazyjna metoda chirurgiczna. Polegała na założeniu opaski na żołądek.

Jednak prawdziwa rewolucja w tej dziedzinie miała dopiero nadejść. Doczekaliśmy się jej w latach 90. kiedy to lekarze po raz pierwszy zastosowali techniki laparoskopowe. Wedle badań rękawowa resekcja żołądka (oparta właśnie na laparoskopii) skutkowała długofalową utratą wagi u co 2 pacjenta.

Dla porównania: w przypadku opaski na żołądek tylko co 10 pacjent zadowalająco zmniejszył masę ciała.

 

Popularność chirurgii

Ludzie coraz chętniej sięgają po pomoc specjalisty chirurga. Na terenie naszego kraju pacjenci najczęściej decydują się na laparoskopię w dwóch metodach:

  • wspomnianej już rękawowej resekcji żołądka lub
  • zespoleniu omijającym żołądek.

Jeśli zaś chodzi o przewiązanie żołądka opaską, wedle statystyk jest to druga najczęściej wykonywana operacja na świecie. Na czym polega? Górną część żołądka opina opaska silikonowa z balonem. Jego objętość lekarze regulują solą fizjologiczną.

Pacjenci decydują się na tę metodę z powodu jej wielu zalet. Do najważniejszych należą:

  • niska inwazyjność,
  • prosta technika pozbawiona zespoleń,
  • brak ingerencji w naturalny stan układu pokarmowego.

Niestety istnieje również ryzyko i możliwość pojawienia się skutków ubocznych. Są nimi:

  • refluks,
  • wymioty,
  • ryzyko zsunięcia się opaski lub przemieszczenia jej do żołądka,
  • poszerzenie małego zbiornika żołądkowego.

Do tego typu zabiegów kwalifikują się osoby dorosłe, u których wskaźnik BMI wynosi > 40 kg/m2 oraz BMI > 35 kg/m2. Choroby, które wynikają z otyłości (nadciśnienie, zaburzenia oddychania, cukrzyca, etc) nie są przeciwwskazaniem.

Zanim podejmiesz decyzję o operacji miej świadomość, że ingerencja chirurgiczna zawsze wiąże się z niebezpieczeństwem. Zastanów się dobrze nad tym, czy to rzeczywiście najlepsze rozwiązanie.

6. Psychologiczne podejście do problemu

Otyłość rzadko jest problemem tylko i wyłącznie fizycznym. Chory często potrzebuje wsparcia specjalisty psychologa, który pomaga innym lekarzom stworzyć strategię leczenia. Psycholog motywuje pacjenta i uczy go nowych nawyków oraz zachowań, które doprowadzą do zmniejszenia masy ciała.

Robi to na wiele sposobów, np. analizuje psychospołeczne przyczyny otyłości oraz zaburzenia, które wpływają na nadmierne jedzenie. Jego pomoc jest nieodzowna, żeby pacjent nie tylko osiągnął wyniki, ale również utrzymał je w późniejszym życiu.

Marzysz o idealnej sylwetce, ale nie wiesz, od czego zacząć? Pamiętaj, że możesz oszczędzić sobie czas na poszukiwanie idealnego rozwiązania i skorzystać z pomocy dyplomowanych specjalistów z Just be FIT. Stworzą dla ciebie indywidualny plan treningowy i żywieniowy, co pozwoli ci o wiele szybciej osiągnąć wymarzony cel.

 

Bibliografia:
1. Brończyk-Puzon A. et al., Algorytm leczenia otyłości, „Forum Medycyny Rodzinnej” 2014, 8(5), 211–216.

2. Kazik A. Buchta P., Tomasik A., Dieta niskowęglowodanowa – alternatywa w leczeniu otyłości, ale czy bezpieczna? Opis przypadku, „Choroby Serca i Naczyń” 2009, 6(1), 4–10.

3. Cyganek K., Jak leczyć otyłość – przegląd aktualnych metod terapii, „Diabetologia Praktyczna” 2008, 9(1), 39–43.

4. Stanowski E., Wyleżoł M., Rozwój chirurgicznego rozwoju otyłości na świecie i w Polsce, „Postępy Nauk Medycznych” 2009, 7, 498–501.

5. Kowalewski P. et al., Long Term Outcomes of Laparoscopic Sleeve Gastrectomy-a Single Center Retsospective Stud, „Obesity Surgery” 2018, 28(1), 130–134.

Jak bardzo podobał ci się artykuł? 🙂

Średnia ocena / 5. Ilość ocen:

Nikt jeszcze nie ocenił artykułu. Czas na Ciebie!

Aleksandra Baran

Aleksandra Baran

Dyplomowany dietetyk

Dietetykiem w teorii i w praktyce zostałam 7 lat temu kończąc tytuł inżyniera, a w późniejszym czasie również i magistra dietetyki na Uniwersytecie Rolniczym im. Hugona Kołłątaja w Krakowie. Od tamtego czasu po dzień dzisiejszy szkolę się i zdobywam nową wiedzę i umiejętności głównie z dietetyki sportowej i suplementacji, żywieniu w chorobach autoimmunologicznych.

Posted in Odchudzanie, Porady dietetyczne, Zdrowie