Mamy nadzieję, że spodoba Ci się ten artykuł.Jeżeli potrzebujesz pomocy dietetyka i trenera kliknij tutaj!
hormony tarczycy

Choroba Hashimoto – czym jest i jak leczyć? Jaką dietę stosować?

Ten tekst przeczytasz w 11 minut

Z artykułu dowiesz się:

  • Co to jest choroba Hashimoto
  • Skąd bierze się Hashimoto
  • Co jeść, a czego unikać
  • O diecie, objawach i leczeniu choroby Hashimoto

Pod popularną nazwą “choroba Hashimoto” kryje się poważne autoimmunologiczne zaburzenie, którym jest przewlekłe zapalenie tarczycy. Hashimoto należy do najczęstszych przyczyn niedoczynności tarczycy oraz chorób o podłożu autoagresywnym i główny powód związany z niedoczynnością tarczycy w krajach zachodnich.

Problem doskonale obrazuje statystyka, wedle której aż 22% populacji ludzkiej cierpi z powodu Hashimoto — z tym, że kobiety chorują o wiele częściej. Na każdego mężczyznę przypada aż dziewięć pań mierzących się z tym schorzeniem.

W artykule przyglądamy się mu bliżej.

Dowiesz się o objawach choroby, najlepszych sposobach leczenia i oczywiście diecie, która wesprze cię w drodze do zdrowia. Warto się tym zainteresować, bo zignorowanie Hashimoto może prowadzić do poważnych powikłań.

SPIS TREŚCI:
1. Choroba Hashimoto — co to jest?
2. Dieta w chorobie Hashimoto — ogólne zasady
3. Substancje odżywcze w Hashimoto — co jeść, a czego unikać?
4. Hashimoto a aktywność fizyczna
6. Podsumowanie

Plan dietetyczny i treningowy online

Zadbaj o swoją sylwetkę i zdrowie z dietetykami Just be FIT. Zgłoś się do nas, a dyplomowani dietetycy przygotują dla Ciebie indywidualną dietę hashimoto. Dzięki prostej, smacznej i skutecznej diecie szybko zrzucisz zbędne kilogramy i poprawisz swój wygląd.

1. Choroba Hashimoto — co to jest?

Jak już wspomnieliśmy, Hashimoto to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy.

Choroby autoimmunologiczne występują, gdy układ immunologiczny organizmu nie działa właściwie i atakuje różne tkanki organizmu.

Medycyna wciąż nie odkryła dokładnego źródła zaburzenia, ale dobrze znamy jego przebieg. Sprowadza się do trzech etapów.

Przebieg choroby Hashimoto:

Pierwszy etap to pojawienie się nagłej zmiany w organizmie, która skutkuje atakiem jego własnych komórek odpornościowych na tarczycę. Stąd bierze się stan zapalny i dochodzi do stopniowego niszczenia gruczołu tarczycy.

Drugi etap jest utajony — w tym sensie, że większość osób mających Hashimoto nie zdaje sobie sprawy z jej obecności. Proces destrukcji tarczycy odbywa się powoli i przez pierwsze kilka lat praktycznie nie daje objawów. Można go jednak wykryć za pomocą odpowiednich badań.

Finalnie wchodzimy w trzecie stadium choroby Hashimoto. W tym momencie zniszczenia wywołane zapaleniem tarczycy sprawiają, że w organizmie zaczyna brakować hormonów tarczycy, co prowadzi do różnych problemów ze zdrowiem. Hashimoto przestaje działać w cieniu i ujawnia się za pomocą różnych objawów zewnętrznych.

Skąd bierze się Hashimoto?

Najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy są czynniki genetyczne oraz przewlekły stres. Zaburzenie może pojawić się również w powodu:

  • infekcji,
  • nadmiernego spożycia jodu,
  • niedoboru selenu,
  • niektórych leków i terapii cytokinami,
  • soli litu,
  • wahań poziomu estrogenów (np. w czasie menopauzy).

Choroba Hashimoto – objawy

Choroba Hashimoto należy do chorób autoimmunologicznych, gdzie tarczyca ulega uszkodzeniu i nie produkuje już odpowiedniej ilości hormonów.

Objawy są bardzo podobne do tych, które pojawiają się z powodu typowej niedoczynności tarczycy.

Są to:
  • bladość,
  • bóle mięśni,
  • ból i sztywność stawów,
  • depresja,
  • niskie ciśnienie tętnicze,
  • łamliwość paznokci,
  • nadmierne lub długotrwałe krwawienie miesiączkowe,
  • opuchlizna twarzy,
  • osłabienie,
  • otyłość,
  • powiększenie języka,
  • problemy z pamięcią,
  • problemy z koncentracją,
  • suchość skóry,
  • wypadanie włosów,
  • zmęczenie i senność,
  • zwiększona wrażliwość na zimno.

Jawną niedoczynność tarczycy rozpoznaje się po podwyższonym stężeniu TSH. Badanie poziomu TSH wykonuje się po pobraniu surowicy krwi.

Diagnostyka

U pacjentów z tą chorobą o podłożu autoimmunologicznym już proste badanie szyi bardzo często naprowadzi lekarza na właściwy trop. To dlatego, że z powodu stanu zapalnego tarczyca zwykle znacznie się zmniejsza. Specjalista wyczuje tę różnicę dłonią. Jeśli tak będzie, zleci badanie krwi. Dzięki niemu dowiesz się m.in. jaki masz poziom TSH (tyroksyny), czyli hormonu tarczycy. Przy okazji możesz się tutaj zdecydować na pełny zakres badań laboratoryjnych (np. usg tarczycy) pod kątem choroby Hashimoto.

W leczeniu niedoczynności tarczycy musimy zaufać lekarzowi. Na własną rękę nie poradzimy sobie z tą chorobą. Wyniki znacznie ułatwią dalszą diagnozę.

Gdy badanie krwi wykaże zbyt niski poziom TSH i tak konieczne będą dodatkowe badania, więc możesz je zrobić zawczasu. Chodzi tutaj przede wszystkim o diagnostykę wolnych hormonów tarczycowych (FT3 i FT4) oraz przeciwciał (anty-TPO czy anty-TG). Czasem przydaje się również badanie USG samej tarczycy.

Na chorobę Hashimoto narażone są osoby posiadające niedoczynność kory nadnerczy, z cukrzycą typu 1, bielactwem, łuszczycą czy toczniem.

Hashimoto

Leczenie Hashimoto

Jeżeli badania (m. in. usg tarczycy, badanie tsh) wskażą na chorobę Hashimoto, rozpoczniesz proces leczenia choroby Hashimoto. Możliwe, że na początku lekarz zleci ci kurację lekami przeciwzapalnymi, a dopiero po nich przepisze odpowiednie leki hormonalne (chodzi o hormon tarczycy — lewotyroksynę). Są one dostępne w formie tabletki, którą przyjmujesz na czczo i popijasz wodą. Medykament bardzo rzadko wchodzi w konflikt z organizmem, więc raczej nie musisz obawiać się skutków ubocznych.

Jak wygląda leczenie choroby Hashimoto?

Leczenie choroby Hashimoto polega na kuracji hormonalnej.

Niestety jest też zła wiadomość — kuracja hormonalna trwa do końca życia.

Jako że niszczejącej tarczycy nie da się wyleczyć (przynajmniej na razie), musisz dostarczać organizmowi hormonów z zewnątrz. Odpowiednia ilość tyroksyny sprawi, że będzie funkcjonował normalnie. Jednak dawkę leku trzeba z czasem zwiększać, co wynika z faktu, że z biegiem lat tarczyca będzie pracowała coraz gorzej. Co dzieje się z nieleczoną niedoczynnością tarczycy?

Nieleczona niedoczynność tarczycy to:
  • kłopoty kardiologiczne,
  • duży wzrost masy ciała,
  • zbyt wysokie stężenie cholesterolu,
  • choroby serca,
  • redukcję siły fizycznej i umysłowej,
  • wahania nastroju, lęki czy nawet depresję.

Występowanie choroby Hashimoto zwiększa także ryzyko poronienia.

objawy choroby hashimoto

2. Dieta w chorobie Hashimoto — ogólne zasady

U osób z chorobą Hashimoto główne zasady diety powinny opierać się na ogólnych zaleceniach odnośnie zdrowego żywienia.

Wykazuje się także, że dieta bezglutenowa może być dobra dla osób z chorobą Hashimoto, ale nie zostało to zbadane.

Jednak w tym szczególnym wypadku liczą się przede wszystkim składniki pokarmowe, które poprawiają pracę gruczołu tarczycy, czyli:

Każdemu z nich przyjrzymy się bliżej w dalszej części artykułu, zaś teraz skupimy się na podstawowych zasadach żywienia, czyli na białkach, tłuszczach i węglowodanach.

Białko

Dieta uwzględniająca problemu z Hashimoto powinna składać się w 15%-25% z białka. Dlaczego? Ponieważ w proteinach znajdują się aminokwasy (przede wszystkim tyrozyna), które są niezbędne do syntezy nieaktywnej biologicznie T4. Później przemienia się ona w aktywną T3 (np. w mięśniach). Co więcej, tyrozyna jest też bardzo ważna w procesie syntezy dopaminy, a także adrenaliny i noradrenaliny. Te związki są niezbędne dla regulacji nastroju, a ich niedobór może nasilać wahania humoru, które wywołuje niedoczynność tarczycy.

Ponadto białko ma także tę zaletę, że jego duża ilość w diecie przyspiesza metabolizm. Dzięki temu łatwiej zadbasz o odpowiednią masę ciała.

Jakie źródła protein są najlepsze?

Jeśli chodzi o źródła pełnowartościowego białka zwierzęcego, wybieraj:
  • chude mięso (np. drób, chuda wołowina czy królik);
  • jaja,
  • produkty mleczne fermentowane (np. jogurt czy kefir).
W przypadku białka roślinnego najlepszymi źródłami są:
  • soja,
  • fasola,
  • soczewica,
  • groch.

Jednak tego typu rośliny mają również minus — zawierają substancje antyodżywcze, które u osób z chorobą Hashimoto są niewskazane. Więcej o nich przeczytasz w dalszej części artykułu.

Unikaj też diet niskokalorycznych i takich, które cechują się ograniczoną ilością białka. Co z nimi nie tak? Nierzadko prowadzą do zahamowania produkcji hormonów tarczycy oraz zmniejszają tempo metabolizmu, co prowadzi do jeszcze większej otyłości.

Tłuszcze

Ilość kalorii pochodzących z tłuszczy w diecie Hashimoto powinna wynosić ok. 25-30%. Z tym, że dobowe spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych ograniczamy tutaj do 10%. Zamiast tego stawiamy na wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, które cechują się silnymi właściwościami przeciwzapalnymi, dzięki czemu zmniejszają stan zapalny wywołany Hashimoto. Ich dodatkowym atutem jest fakt, że wspomagają syntezę hormonów tarczycy. W przeciwieństwie do nasyconych kwasów tłuszczowych, które mogą ją zaburzać.

Unikaj też tłuszczy trans zawartych w produktach wysokoprzetworzonych i typu fast-food. Ich ilość w diecie nie powinna przekraczać 1%.

Pozostało nam jeszcze odpowiedzieć na pytanie: jakie są najlepsze źródła kwasów tłuszczowych omega-3? To przede wszystkim:

  • tłuste ryby,
  • olej lniany,
  • siemię lniane.

Węglowodany i błonnik

Dieta przy Hashimoto powinna zawierać co najmniej 50% węglowodanów dobrej jakości. Specjaliści zalecają produkty o niskim indeksie glikemicznym, bo nie powodują one nagłego przyrostu poziomu glukozy. To ważne w chorobie Hashimoto, ponieważ cierpiące na nią osoby miewają problemy ze stabilizacją stężenia cukru we krwi.

Poza węglowodanami ważny jest także błonnik. Jako że u pacjentów z chorobą Hashimoto często występują zaparcia, powinni spożywać produkty z dużą zawartością tego składnika odżywczego, aby usprawnić pracę przewodu pokarmowego. Co więcej, błonnik przyczynia się również do stabilizacji poziomu cholesterolu i glukozy.

Jego optymalna dobowa podaż wynosi 25-30 gramów.

Źródłem węglowodanów o niskim poziomie glikemicznym i błonnika pokarmowego są przede wszystkim pełnoziarniste produkty zbożowe i kasze. Unikaj natomiast cukrów prostych, które skutkują nagłym skokiem glukozy we krwi. Mamy tu na myśli produkty w typie ciastek, cukierków, słodkich dżemów czy chociażby soków z koncentratu.

Napoje

Znasz już podstawowe zasady dotyczące jedzenia, ale co z piciem?

Otóż w przypadku Hashimoto zalecenia są takie same, jeśli chodzi o podaż płynów na dobę. U dorosłego człowieka powinna wynosić przynajmniej 2 litry — najlepiej w formie wody niegazowanej lub świeżo wyciskanych soków. Jednak w drugim przypadku uważaj na cukry proste, które znajdziesz w owocach.

Teraz dobra wiadomość dla fanów kawy: nie jest zakazana, o ile po jej spożyciu nie pojawiają się jakieś nieprzyjemne objawy.

Z alkoholem sytuacja wygląda podobnie, ale tutaj odradzamy jego nadużywanie. Częste picie alkoholu może wzmacniać stany zapalne.

Jeśli zaś chodzi o herbaty, uważaj przede wszystkim na czarną i zieloną. Nie spożywaj ich w trakcie jedzenia, bo osłabiają wchłanianie ważnych składników odżywczych.

reumatoidalne zapalenie stawów

3. Substancje odżywcze w Hashimoto — co jeść, a czego unikać?

Mamy już za sobą podstawowe zasady, którymi cechuje się dieta w chorobie Hashimoto. Poznaliśmy też proporcje makroskładników w dziennej podaży kalorii. Teraz przejdźmy do bardziej szczegółowego opisu tego, co pomaga w walce z chorobą, a co może zaszkodzić.

Zacznijmy od końca.

Goitrogeny, czyli substancje antyodżywcze

Mimo że warzywa i owoce stanowią bardzo ważny składnik diety, ponieważ są źródłem przeciwutleniaczy oraz błonnika, w niektórych roślinach znajdują się tzw. substancje antyodżywcze (np. goitrogeny).

Co to takiego?

Goitrogeny są substancjami wolotwórczymi. Zaburzają proces wchłaniania jodu, czyli pierwiastka niezbędnego do syntezy hormonów tarczycy i przyczyniają się do powstania tzw. woli.

Na szczęście dzięki obróbce termicznej zmniejszysz ilość tych substancji o ok. 30%, dlatego dobrze zrobisz, jeśli przed jedzeniem niektóre rośliny ugotujesz lub podgrzejesz w inny sposób.

Jednak mimo wszystko spożywaj te produkty w umiarkowanych ilościach.

O jakie warzywa chodzi? Duża ilość goitrogenów znajduje się w:
  • brokułach,
  • brukselce,
  • jarmużu,
  • kalafiorze,
  • kapuście,
  • rzodkiewce,
  • soi.

Substancje antyodżywcze występują też w mniejszych ilościach w innych produktach (np. w kaszy jaglanej, orzeszkach ziemnych, batatach, szpinaku, brzoskwiniach, truskawkach czy gruszkach).

Poza nimi negatywny wpływ na wchłanianie jodu wykazuje również zielona herbata z powodu dużej zawartości flawonoidów i katechiny. Jeśli lubisz ten napój, w chorobie Hashimoto niestety dobrze byłoby ograniczyć jego spożycie.

Najważniejszy pierwiastek — jod

W syntezie hormonów tarczycy jod pełni kluczową rolę, bo staje się ich fundamentalną częścią. Gdy spożywamy niedostateczne ilości jodu, ryzykujemy redukcją ilości T3 i T4, a dalszej perspektywie rozrostem tarczycy i powstaniem wspomnianego już wola.

Ile jodu powinniśmy spożywać? Norma dla osoby dorosłej wynosi 150 μg/dobę. Mimo to pamiętaj, że wrażliwość na ten pierwiastek to sprawa indywidualna. Dlatego zanim zaczniesz go suplementować, skonsultuj się ze specjalistą.

Jeśli zaś chodzi o źródła jodu w diecie, zaliczamy do nich następujące produkty:
  • sól kuchenna jodowana (główne źródło);
  • ryby morskie (m.in. dorsz, mintaj, halibut);
  • przetwory mleczne.

Weź jednak pod uwagę, że ilość jodu w żywności zależy w dużej mierze od stężenia tego pierwiastka w wodach gruntowych i glebie.

Kolejną istotną kwestią jest fakt, że z jodem można przesadzić. W testach naukowcy wykazali, że jego nadmierna podaż w niektórych przypadkach nasila stan zapalny tarczycy.

przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy

Selen

Kolejnym istotnym pierwiastkiem (i jednocześnie silnym przeciwutleniaczem) jest selen. Jego niedobór skutkuje dwoma problemami:

  • zaburzeniem procesu tkankowej przemiany T4 do T3,
  • nieprawidłowym funkcjonowaniem peroksydazy glutationowej — to enzym, który przeciwdziała oksydacyjnym uszkodzeniom tarczycy.

Ponadto badania pokazały, że selen potrafi zmniejszyć ilość przeciwciał anty-TPO i anty-TG. Jednak jego wpływ na organizm w dużej mierze zależy od ilości spożywanego jodu.

Dorosła osoba powinna przyjmować 55 μg selenu na dobę.

Jakie produkty żywnościowe są jego dobrym źródłem? Przede wszystkim orzechy brazylijskie — wystarczy, że zjesz dwa, a już pokryjesz dzienne zapotrzebowanie na ów pierwiastek. Selen znajdziesz również w takich produktach, jak kasza gryczana, jaja czy łosoś.

Istnieje też opcja jego suplementacji, ale w większości przypadków jest niepotrzebna. Co więcej, może być niebezpieczna, bo selen w nadmiernej ilości jest toksyczny dla organizmu. Dlatego przed podjęciem decyzji o suplementacji najlepiej skonsultuj się ze specjalistą.

Tym bardziej, że zbyt duża podaż selenu może także przyczynić się do zwiększonego wydalania jodu z moczem, co w chorobie Hashimoto nie jest dobrym pomysłem.

Cynk

Cynk ma właściwości bardzo zbliżone do selenu, bo również działa przeciwutleniająco i przeciwzapalnie. Dlatego bardzo przydaje się w przypadku problemów z niedoczynnością tarczycy wywołanej chorobą Hashimoto, bo wycisza jej stan zapalny.
Natomiast jego niedobór sprawia, że ilość hormonów tarczycy obniża się, a stężenie przeciwciał anty-TPO i anty-TG we krwi wzrasta.

Dorosły człowiek potrzebuje ok. 8-11 g cynku dziennie.

Jakie produkty zawierają go najwięcej? Pod tym względem na pierwszym miejscu plasują się ostrygi. Jednak na naszym obszarze geograficznym nie jest to zbyt popularna żywność, więc poniżej podajemy kilka innych źródeł tego pierwiastka:

  • kakao,
  • kiełki pszenicy,
  • nasiona roślin strączkowych,
  • pestki dyni,
  • wątróbka.

Cynk można również suplementować.

autoimmunologiczne zapalenie tarczycy

Żelazo

Niedobór żelaza obniża syntezę hormonów tarczycy. Dlaczego? Ponieważ pierwiastek ten jest niezbędny do przemiany tyreoglobuliny w T3 i T4.

Wśród zmagających się z niedoczynnością tarczycy (czyli również osób z chorobą Hashimoto) niedobory żelaza zdarzają się bardzo często — wedle statystyk występują nawet u 60% chorych. Częściej pojawiają się u kobiet z powodu możliwych obfitych miesiączek.

Jednym z najwyraźniejszych objawów niedoboru żelaza jest niedokrwistość.

Z powyższych powodów dieta powinna obfitować w produkty, które są źródłami łatwo przyswajalnego żelaza. Są to m.in.:

  • jaja,
  • mięso wołowe,
  • wątróbka.

Wiedz także, że żelazo wchłania się najlepiej w połączeniu z witaminą C, dlatego łącz produkty bogate w ten pierwiastek ze źródłami witaminy C (np. papryką czerwoną lub porzeczką). Jednocześnie unikaj łączenia tych posiłków z wyrobami, które mają działanie przeciwne, czyli utrudniają wchłanianie żelaza. Do tej grupy zaliczamy m.in. czerwone wino i herbatę.

Witamina D

O właściwościach witaminy D z roku na rok dowiadujemy się coraz więcej. Reguluje pracę niemal wszystkich układów w organizmie, w tym odpornościowego. Ponadto naukowcy ustalili, że u cierpiących na chorobę Hashimoto jej stężenie jest niższe niż u osób zdrowych.

Hashimoto jest czynnikiem ryzyka, jeśli chodzi o niedobór witaminy D.

Jako że nasza strefa klimatyczna (szczególnie w okresie jesienno-zimowym) znacznie utrudnia czerpanie witaminy D ze słońca, niezbędna jest jej suplementacja. Ogólne wytyczne dla ludności z naszego obszaru geograficznego określają, że osoba dorosła powinna przyjmować 800-2000 IU witaminy D dziennie (dokładna liczba zależy od masy ciała).

Przy stwierdzonym niedoborze ilość tę można znacznie podnieść (nawet do 10 000 UI na dobę), póki jej stężenie w organizmie nie osiągnie odpowiedniego poziomu.

Poza ekspozycją na słońce witaminę D znajdziesz również w niektórych produktach żywnościowych, takich jak:

  • olej z wątroby dorsza,
  • świeży łosoś,
  • sardynki,
  • produkty mleczne.

usg tarczycy

4. Hashimoto a aktywność fizyczna

Wiele osób chorych na Hashimoto zastanawia się, czy w ich przypadku istnieją jakieś przeciwwskazania wobec aktywności fizycznej. Otóż prawda jest taka, że nie — schorzenie w żaden sposób nie oznacza, że człowiek musi zapomnieć o sporcie.

Wręcz przeciwnie — ćwiczenia bardzo pomagają w diecie i utrzymaniu dobrego zdrowia. Jednak należy je dopasować do indywidualnego stylu życia, doświadczenia i ogólnego stanu organizmu.

Czytaj dalej, a dowiesz się, dlaczego w Hashimoto warto zadbać o odpowiedni trening.

Zalety aktywności fizycznej w chorobie Hashimoto:

  • Nadmierna masa ciała to jeden z głównych problemów, z którym mierzą się chorzy. Dzięki regularnym treningom łatwiej zrzucą nadprogramowe kilogramy i zredukują tkankę tłuszczową;
  • Badania pokazują, że osoby z Hashimoto często mają podwyższony poziom cholesterolu. Również w tym przypadku systematyczne ćwiczenia pomagają unormować jego stężenie;
  • Kolejnym objawem choroby jest obniżone ciśnienie tętnicze. Od dawna wiadomo (i potwierdzają to badania), że trening nie tylko podnosi ciśnienie krwi, ale w dłuższej perspektywie czasu reguluje jego poziom;
  • Wedle niektórych testów aktywność fizyczna poprawia także pracę samej tarczycy. Motywuje ją do działania, dzięki czemu organ wytwarza więcej hormonów;
  • Ostatnią, ale nie mniej ważną zaletą treningu jest produkcja endorfin, czyli hormonów szczęścia. Dzięki temu pomaga radzić sobie z wahaniami nastrojów i depresją, które należą do objawów choroby Hashimoto.
  • Ponadto regularne ćwiczenia ułatwiają zasypianie.

Weź jednak pod uwagę, że niedoczynność tarczycy może zmniejszyć twoją tolerancję wysiłku. Co więcej, ogólne uczucie zmęczenia typowe dla tej choroby sprawia, że ciężej o motywację do treningu.

Dlatego przed podjęciem aktywności rozważ konsultację ze specjalistą (np. trenerem personalnym lub fizjoterapeutą).

objawy hashimoto

5. Podsumowanie

Poniżej przygotowaliśmy zestaw porad, które stanowią zwięzłe podsumowanie całej wiedzy zebranej w artykule. Na ich podstawie z łatwością ułożysz swoją dietę Hashimoto.

Pamiętaj też o aktywności fizycznej. Sport nie tylko wzmacnia efekty diety, ale również sprzyja zdrowiu i dobremu samopoczuciu.

Najczęstsza przyczyna niedoczynności tarczycy wynika z czynników genetycznych, jednak nie należy lekceważyć tej choroby, ponieważ w wielu innych przypadkach także możemy zachorować.

Trzeba na bieżąco badać, czy tarczyca jest w dobrym stanie, ale regularnymi badaniami należy także wykluczyć inne choroby autoimmunologiczne, np. cukrzycę.

Co chcesz osiągnąć?

Wybierz swój cel, który chcesz wspólnie z nami osiągnąć

Zadbaj o swoją sylwetkę i zdrowie z dietetykami Just be FIT. Zgłoś się do nas, a dyplomowani dietetycy przygotują dla Ciebie indywidualną dietę hashimoto. Dzięki prostej, smacznej i skutecznej diecie szybko zrzucisz zbędne kilogramy i poprawisz swój wygląd.

chorób tarczycy chorobą autoimmunologiczną przebiega choroba hashimoto jedną z najczęstszych przyczyn choroby tarczycy

Bibliografia:

  1. Al-Toma Abdulbaqi, Volta U, Auricchio R i in. European Society for the Study of Coeliac Disease (ESsCD) guideline for coeliac disease and other gluten-related disorders, “United European Gastroenterology Journal” 2019: 7(5), s. 583-613.
  2. Asik M., Gunes F., Binnetoglu E. i in., Decrease in TSH levels after lactose restriction in Hashimoto’s thyroiditis patients with lactose intolerance, “Endocrine” 2014: 46(2), s. 279-284.
  3. Brytek-Matera A., Psychodietetyka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2020.
  4. Catassi C., Bai J.C., Bonaz B. i in., Non-celiac gluten sensitivity: the new frontier of gluten related disorders, “Nutrients” 2013: 5(10), s. 3839-3853.
  5. Catassi C., Fabiani E., Corrao G. i in, Risk of Non-Hodkin Lymphoma in Celiac Disease, “JAMA” 2002: 287(11), s. 1413-1419.
  6. Diez-Sampedro A., Olenick M., Maltseya T. i in., A gluten-free diet, not an appropriate choice without a medical diagnosis,  “Nutrition & Metabolism” 2019: 2438934.
  7. Garber J.R., Cobin R.H., Gharib H., i in., Clinical Practice Guidelines for Hypothyroidism in Adults: Cosponosored by the American Association of Clinical Endocrinologists and the American Thyroid Association, “Thyroid” 2012: 22(12), s. 1200-1235.
  8. Husby S., Koletzko S., Korponay-Szabó I. i in., European Society Paediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition guidelines for diagnosing coeliac disease, “JPGN” 2010.
  9. Jarosz M., Dietetyka – żywność, żywienie w prewencji i leczeniu, Wydawca Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2017.
  10. Jarosz M., Normy żywienia dla populacji Polski. Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2017.

Jak bardzo podobał ci się artykuł? 🙂

Średnia ocena / 5. Ilość ocen:

Nikt jeszcze nie ocenił artykułu. Czas na Ciebie!

Dorota Szczypka

Dietetyk kliniczny

Jestem magistrem dietetyki klinicznej z obszerną wiedzą oraz doświadczeniem w zakresie chorób klinicznych.

Posted in Porady dietetyczne, Zdrowie | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Najnowsze artykuły:

Plan dietetyczny i treningowy online