Niedobór jodu, jego objawy i źródła w pokarmie

Z artykułu dowiesz się:

  • Jakie są objawy niedoboru jodu.
  • Ile jodu potrzebuje człowiek.
  • W czym znajdziesz jod.

Geograficzne położenie Polski sprawia, że jod występuje w środowisku w bardzo małych ilościach. Dlatego jeszcze nie tak dawno temu niedobór tego pierwiastka wśród Polaków stanowił poważny problem.

Zmiana nastąpiła dopiero wtedy, gdy na rynek weszła jodowana sól.

Mimo wszystko w twoim najlepszym interesie leży, aby żywność bogata w jod znalazła się w twojej diecie. W przeciwnym wypadku wystawiasz się na takie nieprzyjemności, jak zaburzenia w funkcjonowaniu tarczycy lub gorsza praca mózgu.

To tylko dwa z długiej listy objawów.

Przeczytaj artykuł i poznaj resztę z nich. Oprócz tego dowiesz się, jakie są najlepsze źródła jodu w żywności i ile go potrzebujesz.

SPIS TREŚCI:
1. Niedobór jodu — objawy
2. Ile jodu potrzebuje człowiek?
3. Źródła jodu w żywności
4. Niedobór jodu — podsumowanie

 

Plan dietetyczny i treningowy online

 

Potrzebujesz skutecznej diety, która nie tylko poprawi twoje zdrowie, ale również wygląd i samopoczucie? Zgłoś się do dyplomowanych specjalistów z Just be FIT! Ułożą dla ciebie zarówno indywidualny plan żywieniowy, jak i treningowy. Dzięki profesjonalnemu wsparciu sięgniesz po wymarzony cel o wiele szybciej.

 

1. Niedobór jodu — objawy

Mała ilość tego pierwiastka w organizmie wywołuje wiele nieprzyjemnych dolegliwości. Poniżej znajdziesz listę najważniejszych z nich.

 

Masz obrzęk na szyi (wole)

Wole to najpopularniejszy przejaw niedoboru jodu. Jak powstają? Proces zaczyna się od tarczycy, która nie otrzymuje odpowiedniej ilości jodu. Z winy niedoboru spada produkcja ważnych dla organizmu hormonów. Tarczyca próbuje nadrobić straty, przez co staje się dużo aktywniejsza. W efekcie mnoży komórki i rośnie, a na szyi pojawiają się wole.

 

Szybko i nagle tyjesz

Niedobór jodu często sprawia, że szybciej przybierasz na wadze. Tak samo jak w przypadku wola, wiąże się to z tarczycą. Jej hormony kontrolują i regulują metabolizm. Jeśli proces ten jest zaburzony, organizm gorzej przekształca jedzenie w energię.

Zwiększ ilość jodu w diecie, a odwrócisz powyższą tendencję. Tarczyca wytworzy więcej hormonów, dzięki czemu przyspieszy twój metabolizm.

 

Czujesz zmęczenie i osłabienie

Niedobór jodu i problemy z tarczycą, które wywołuje, są źródłem większego zmęczenia i osłabienia. To dlatego, że dzięki hormonom tarczycy organizm skutecznie wytwarza energię. Kiedy ich poziom spada, obniża się też ilość energii, którą dysponujesz.

Efekt jest taki, że szybciej się męczysz i czujesz ogólne osłabienie.

 

Wypadają ci włosy

Mieszki włosowe również potrzebują hormonów, które produkuje tarczyca. To dzięki nim regenerują się i zachowują dobrą kondycję. Niedobór jodu osłabia tarczycę, czyli w efekcie wpływa negatywnie na mieszki włosowe. Jeśli taki stan rzeczy utrzymuje się dłużej, włosy prawdopodobnie zaczną wypadać.

Na szczęście zapobiegniesz temu w prosty sposób. Jeśli włosy wypadają z powodu niedoboru jodu, przyjmuj więcej tego pierwiastka, a zatrzymasz negatywną tendencję.

 

Twoja skóra jest sucha i łuszczy się

Problemy skórne to kolejny problem, z którym borykają się osoby z niedoborem jodu. Tak jak w poprzednich przypadkach wiąże się to z tarczycą. Jej hormony sprawiają, że skóra skutecznie się regeneruje. Dlatego ich obniżony poziom przyczynia się do narodzin problemów skórnych, przede wszystkim suchości i łuszczenia się.

To jeszcze nie wszystko.

Hormony tarczycy regulują też potliwość ciała. Dlatego osoba z niższym poziomem hormonów poci się mniej niż ktoś, u kogo tarczyca pracuje prawidłowo. To problem, ponieważ pot dodatkowo nawilża skórę. Jego brak sprzyja przesuszeniom.

 

Ciągle jest ci zimno

Wedle badań ponad 80% osób z niedoczynnością tarczycy jest bardziej wrażliwych na zimno i częściej je odczuwają. Jako że niedobór jodu sprzyja niedoczynności tego organu, często powoduje też nadwrażliwość na niskie temperatury.

 

Masz niskie tętno

Mała ilość jodu nieraz sprawia, że serce bije wolniej. Zaś jego nadmiar wręcz przeciwnie — przyspiesza rytm mięśnia sercowego.

Problem polega na tym, że niskie tętno wywołuje dodatkowe, negatywne objawy. Do najpopularniejszych należą:

  • zmęczenie,
  • osłabienie,
  • zawroty głowy,
  • omdlenia.

 

Masz problemy z nauką i zapamiętywaniem informacji

Niedobór jodu negatywnie oddziałuje na twoją zdolność nauki i pamięć. Do takich wniosków doszli naukowcy po tym, jak przeprowadzili zakrojone na szeroką skalę badania.

W testach wzięło udział ponad 1000 dorosłych. Okazało się, że ci z wyższym poziomem jodu i hormonów tarczycy osiągnęli lepsze wyniki w nauce i badaniu pamięci. Dorośli z niedoborem jodu wypadli wyraźnie gorzej.

 

Doświadczasz problemów podczas ciąży

Ciąża wiele wymaga od kobiety. W jej trakcie zwiększa się zapotrzebowanie na jod, przez co u wielu przyszłych mam występują jego niedobory. Duża ilość tego pierwiastka jest niezbędna również w okresie laktacji.

Niedobór jodu sprzyja poważnym problemom zdrowotnym nie tylko u matki, ale także u dziecka.

U kobiet pojawiają się problemy, które już znasz, czyli wole, osłabienie, zmęczenie, zimno, itd. Natomiast u niemowląt niedobór jodu czasem hamuje wzrost i rozwój mózgu. W skrajnych przypadkach zdarzają się martwe ciąże.

 

Twoje okresy są nieregularne lub ciężkie

Zbyt mała ilość jodu sprawia, że okres pojawia się nieregularnie lub nasila się. Ponadto wedle wielu badań u kobiet, które cierpią na niedoczynność tarczycy, częściej zdarzają się silne krwawienia miesięczne.

2. Ile jodu potrzebuje człowiek?

Przyjmujemy, że zalecane dzienne spożycie (RDI) wynosi 150 mcg. Jednak — jak zapewne się domyślasz — u kobiet w ciąży lub karmiących piersią zapotrzebowanie wzrasta. Ciężarne powinny przyjmować przynajmniej 220 mcg, zaś matki karmiące piersią 290 mcg jodu dziennie.

Największym problemem w walce z niedoborem jodu jest fakt, że w diecie istnieje niewiele źródeł tego pierwiastka. Między innymi przez to jego niedobór jest tak popularny.

3. Źródła jodu w żywności

Poniżej znajdziesz listę produktów, które dostarczą organizmowi największą ilość jodu.

 

Wodorosty

Te wodne rośliny uchodzą za jedno z najbogatszych źródeł jodu. Jednak jego ilość w dużej mierze zależy od gatunku wodorostów, miejsca ich występowania oraz sposobu, w jaki je przygotujesz.

Ze wszystkich wodorostów najlepiej wypada gatunek kombu kelp. Zawiera do 2500 mcg jodu na arkusz.

 

Dorsz

Jeśli chodzi o ryby, te z najmniejszą zawartością tłuszczu zawierają najwięcej jodu. Tak mówią zebrane w tym temacie badania. Dla przykładu: 85 g dorsza zawiera około 63-99 mcg jodu.

 

Nabiał

U europejczyków nabiał stanowi główne źródło jodu w diecie. Najlepiej pod tym względem wypada ser żółty, bo zawiera 30 mcg jodu w 100 g. Dla porównania ser twarogowy w tej samej ilości posiada tylko 3,7 mcg jodu.

 

Sól jodowana

Sól jodowana pojawiła się w Polsce po raz pierwszy w 1935 roku. Mimo że producenci wprowadzają jod do soli sztucznie, nie zmienia to faktu, że gotowy produkt jest bardzo bogatym źródłem tego pierwiastka. Już 1 g soli jodowanej zawiera prawie 23 mcg jodu.

 

Krewetki

Dzięki krewetkom i innym owocom morza dostarczysz organizmowi sporą dawkę jodu. To dlatego, że stworzenia te pochłaniają jod obecny w wodzie morskiej. W przypadku krewetek 100 g zapewni ci 35 mcg jodu.

 

Jajka

Jajka są skromnym, ale za to łatwo dostępnym źródłem jodu. W 100 g (mniej więcej 2 jajka) znajdziesz 9,5 mcg jodu.

 

Tuńczyk konserwowy

Tuńczyk w puszce to kolejne łatwo dostępne i wygodne źródło jodu. Ma mało kalorii, dużo białka i około 25 mcg jodu w 100 g.

 

Suszone śliwki

Jeśli jesteś weganem, poza wodorostami i solą wybierz również suszone śliwki. Pięć takich owoców to około 13 mcg jodu.

Oczywiście jako nie-weganin też po nie sięgnij, jeśli lubisz. Suszone śliwki są bardzo zdrowym produktem.

4. Niedobór jodu — podsumowanie

Wiesz już, że niedobór jodu bywa niebezpieczny — szczególnie w okresie ciąży. Jednak jeśli wprowadzisz do diety produkty z artykułu, prawdopodobnie unikniesz związanych z nim problemów. Już odrobina soli w głównych posiłkach skutecznie pokrywa zapotrzebowanie na ten pierwiastek.

Pomyśl również o suplementacji. Najbardziej przyda się wtedy, gdy zauważasz u siebie któreś z wyżej wymienionych objawów. Pamiętaj jednak, że nadmiar jodu szkodzi tak samo, jak jego niedobór. Nie przesadzaj z ilością tego pierwiastka!

 

Potrzebujesz skutecznej diety, która nie tylko poprawi twoje zdrowie, ale również wygląd i samopoczucie? Zgłoś się do dyplomowanych specjalistów z Just be FIT! Ułożą dla ciebie zarówno indywidualny plan żywieniowy, jak i treningowy. Dzięki profesjonalnemu wsparciu sięgniesz po wymarzony cel o wiele szybciej, skuteczniej i co najważniejsze — bezpieczniej.

 

Bibliografia:
1. Joung J, Cho Y, Park S, et al. Effect of iodine restriction on thyroid function in subclinical hypothyroid patients in an iodine-replete area: a long period observation in a large-scale cohort. Thyroid. 2014;24(9):1361-1368. doi:10.1089/thy.2014.0046.

2. Xu J, Liu X, Yang X, et al. Supplemental selenium alleviates the toxic effects of excessive iodine on thyroid. Biol Trace Elem Res

Jak bardzo podobał ci się artykuł? 🙂

Średnia ocena / 5. Ilość ocen:

Nikt jeszcze nie ocenił artykułu. Czas na Ciebie!

Aleksandra Baran

Aleksandra Baran

Dyplomowany dietetyk

Dietetykiem w teorii i w praktyce zostałam 7 lat temu kończąc tytuł inżyniera, a w późniejszym czasie również i magistra dietetyki na Uniwersytecie Rolniczym im. Hugona Kołłątaja w Krakowie. Od tamtego czasu po dzień dzisiejszy szkolę się i zdobywam nową wiedzę i umiejętności głównie z dietetyki sportowej i suplementacji, żywieniu w chorobach autoimmunologicznych.

Posted in Porady dietetyczne, Zdrowie